विष्फोट न्युज
धरान, १ असोज : नेपाली कांग्रेसका निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवाका विश्वासपात्रका रूपमा चिनिएका नेता मीनबहादुर विश्वकर्मा पुनः पार्टीको संस्थापन पक्षमा खुलेका छन् । पछिल्लो समय देउवा समूहमा सक्रिय रहेका विश्वकर्माले अब संस्थापन पक्षले अघि बढाएको महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी हुने संकेत दिएका हुन् ।
विश्वकर्माले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धार परिवर्तनको संकेत गर्दै लेखेका छन्, “विचार मिल्नेसँग कुरा मिल्यो १ कुरा मिल्नेसँग मन पनि मिल्यो ,संवाद सम्पन्न, यात्रा प्रारम्भ” उनको यो अभिव्यक्तिले लामो समयदेखि कांग्रेसभित्र देखिएको गुटगत विवादका बीच उनी संस्थापन पक्षतर्फ फर्किएको स्पष्ट संकेत गरेको छ।
यसअघि देउवा समूहको भेलापछि विश्वकर्माले ‘मन मिल्नेसँग कुरा नमिलेको र कुरा मिल्नेसँग विचार नमिलेको’ भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए । पछिल्लो संवादपछि भने विचार र मन दुवै मिलेको उनको भनाइ छ।
विशेष महाधिवेशनको प्रक्रियाप्रति असहमति राख्दै आएका विश्वकर्मा यसअघि देउवा पक्षको गतिविधिमा सक्रिय थिए । तर, संस्थापन पक्षले असोजमा १५औँ महाधिवेशन अघि बढाउने तयारी गरिरहेका बेला विश्वकर्मा पनि वडा अधिवेशन हुँदै केन्द्रीय महाधिवेशनमा सहभागी हुने बाटोमा अघि बढेका हुन् ।
को हुन् मीन विश्वकर्मा ?
सुनसरीको धरानलाई राजनीतिक आधार बनाएका मीनबहादुर विश्वकर्मा नेपाली कांग्रेसका पुराना र प्रभावशाली नेतामध्ये एक हुन् । उनी विद्यार्थी राजनीतिबाट सक्रिय राजनीतिक यात्रामा आएका हुन् । उनको राजनीतिक पृष्ठभूमि दलित अधिकारको आन्दोलनसँग पनि जोडिएको छ । कांग्रेस राजनीतिमा सक्रिय हुनुअघि उनी कम्युनिस्ट राजनीतिमा समेत आबद्ध रहेको विवरण सार्वजनिक स्रोतहरूमा पाइन्छ । ्
विश्वकर्मा २०७० सालको संविधानसभा निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसको समानुपातिकतर्फबाट संविधानसभा सदस्य बनेका थिए । संविधानसभा अभिलेखमा उनको नाम सदस्यका रूपमा उल्लेख छ। त्यसपछि उनी कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिमा निरन्तर सक्रिय रहे । २०७४ सालमा शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारमा विश्वकर्माले वाणिज्य मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । कांग्रेसबाट दलित समुदायको प्रतिनिधित्व गर्दै पूर्ण मन्त्री बन्ने नेताका रूपमा पनि उनको राजनीतिक यात्रालाई महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
कांग्रेसभित्र देउवासँग उनको निकट सम्बन्ध लामो समयदेखि देखिँदै आएको थियो । १४औँ महाधिवेशनमा उनी सहमहामन्त्रीका आकांक्षी भए पनि देउवाले उनलाई उम्मेदवार नबनाएपछि उनले कुनै पदमा उम्मेदवारी दिएका थिएनन् । त्यसपछि देउवाले उनलाई केन्द्रीय कार्यसमिति सदस्यमा मनोनीत गरेका थिए ।
देउवा नेतृत्वकै कार्यकालमा २०८० सालमा विश्वकर्माले कांग्रेसको सूचना, सञ्चार तथा प्रचार विभागको नेतृत्वसमेत पाए । त्यतिबेला कांग्रेसको प्रचार विभाग प्रमुखको जिम्मेवारी पाएका उनलाई देउवाका विश्वासपात्रका रूपमा समाचारहरूले उल्लेख गरेका थिए ।
देउवा समूहबाट संस्थापनतर्फ किन ?
कांग्रेसभित्र अहिले विशेष महाधिवेशनको वैधानिकता, १५औँ महाधिवेशनको प्रक्रिया र पुरानो तथा नयाँ नेतृत्वबीचको विवाद मुख्य राजनीतिक विषय बनेको छ । अदालतमा समेत विशेष महाधिवेशनसँग सम्बन्धित विवाद विचाराधीन रहेको अवस्थामा दुवै पक्षले आ–आफ्नो ढंगले महाधिवेशनको तयारी गरिरहेका छन् ।
यही परिस्थितिमा विश्वकर्मासहित देउवा समूहमा रहेका केही नेताहरूले दुवै पक्षबीच सहमति र संवादको आवश्यकता औँल्याउँदै आएका थिए । भदौ अन्तिम साता विश्वकर्मासहितका नेताहरूले दुवै पक्षलाई सहमतिमा आउन आग्रह गर्दै संयुक्त धारणा सार्वजनिक गरेका थिए।
विश्वकर्माको पछिल्लो कदमलाई कांग्रेसभित्रको यही शक्ति–सन्तुलन परिवर्तनसँग जोडेर हेरिएको छ । विशेषगरी असोजको महाधिवेशन प्रक्रिया अघि बढिसकेको अवस्थामा आफ्नो राजनीतिक भविष्य र संगठनात्मक भूमिकालाई सुरक्षित गर्दै उनी संस्थापन पक्षमा खुलेको हुनसक्ने कांग्रेस वृत्तमा चर्चा छ ।
यद्यपि, उनलाई कुन जिम्मेवारी दिने भन्ने विषयमा औपचारिक निर्णय सार्वजनिक भइसकेको छैन । त्यसैले ‘जिम्मेवारी दिने सहमतिपछि मात्र उनी संस्थापनमा फर्किएको’ भन्ने दाबीलाई अहिलेसम्म पुष्टि भएको तथ्यका रूपमा नभई कांग्रेसभित्रको राजनीतिक विश्लेषणका रूपमा लिनुपर्ने देखिन्छ।
गुट परिवर्तनले के संकेत गर्छ ?
विश्वकर्मा देउवा समूहमा लामो समयदेखि प्रभावशाली भूमिका निर्वाह गर्दै आएका नेता भएकाले उनको पछिल्लो निर्णयलाई कांग्रेसको आन्तरिक शक्ति समीकरणमा अर्थपूर्ण घटनाका रूपमा हेरिएको छ ।
देउवा समूहबाटै आएका अन्य नेताहरू पनि संस्थापन पक्षले अघि सारेको महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी हुने वातावरण बन्दै गएको देखिन्छ । यसअघि देउवा समूहका तत्कालीन कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का निकट नेताहरूले पनि आफ्ना केही माग सम्बोधन भएपछि महाधिवेशनमा सहभागी हुने निर्णय गरेका थिए।
यस अवस्थामा विश्वकर्माको संस्थापन पक्षमा खुलेर आउनुलाई कांग्रेसको आगामी महाधिवेशनमा पुरानो देउवा समूहको आन्तरिक समीकरणमा आएको परिवर्तनका रूपमा पनि हेरिएको छ ।
अब असोज ३ र ४ गते हुने वडा अधिवेशनमा विश्वकर्माको सहभागिता र त्यसपछि केन्द्रीय महाधिवेशनको तयारीमा उनको भूमिका कस्तो हुन्छ भन्ने विषयले उनको नयाँ राजनीतिक यात्राको दिशा थप स्पष्ट पार्नेछ।
